HUIS MET VELE KAMERS IN BRUGGE

"Wij willen een lichtpuntje zijn in deze donkere dagen"

december 2020

In Brugge is onlangs het Huis met Vele Kamers geopend. Het is een uniek project voor en door mensen met een psychische kwetsbaarheid. Zorgwijzer ging kennismaken met Regine Steevens en Mieke Castelein, beiden lid van het dagelijks bestuur van het Huis met Vele Kamers.

Het Huis met Vele Kamers is gevestigd in een mooi gerestaureerd pand in het centrum van Brugge (Oostmeers 105). Het Brugse stadsbestuur besliste in 2017 om het leegstaande pand niet openbaar te verkopen maar in erfpacht te geven aan de vzw Gezondheidszorg ‘Bermhertigheid Jesu’. Het Huis met Vele Kamers is een samenwerkingsinitiatief van verschillende partners die deel uitmaken van het Netwerk Geestelijke Gezondheidszorg Noord-West-Vlaanderen.

“Ik heb zelf een lange zoektocht afgelegd om de juiste hulpverlening te vinden,” begint Mieke Castelein. Zij werkt als ervaringsdeskundige in het Huis met Vele Kamers. “Uiteindelijk vond ik hulp in een psychosociaal revalidatiecentrum dat vanuit de herstelvisie werkt. Dat was zo’n verademing, dat ik besloot om de opleiding tot ervaringsdeskundige te volgen. Dat ik nu mee het Huis met Vele Kamers kan uitbouwen, ligt in het verlengde hiervan. Ook hier vertrekken we vanuit de herstelvisie.”

“Deze ontmoetingsplek kan een springplank zijn, een brug naar de maatschappij.”

Regine Steevens is diensthoofd ‘Centrale activering’ in PZ Onzelievevrouw in Brugge en coördinator van het Huis met Vele Kamers. “Het is de bedoeling dat het Huis zoveel mogelijk geleid wordt door mensen uit de doelgroep,” zegt ze. “Wij, professionals, hebben voornamelijk een ondersteunende en faciliterende rol. We zouden van alles kunnen organiseren, maar doen dat bewust niet. We bieden vooral de ruimte en de mogelijkheden aan de bezoekers om in het Huis zelf aan de slag te gaan.”

Ontmoetingsplek

Het Huis met Vele Kamers heeft vijf functies. Het is een ontmoetingspunt, een coördinatiecentrum voor ervaringsdeskundigheid, de uitvalsbasis van de Herstelacademie, een centrum voor positieve beeldvorming en een steunpunt voor kwartiermaken.

“Ervaringen uitwisselen met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt is zeer waardevol. ‘Het komt wel goed’ klinkt helemaal anders uit de mond van een lotgenoot dan uit die van een professional.”

“De basisfunctie is ontmoeting,” zegt Regine. “Uit een bevraging van de doelgroep bleek dat er heel wat nood is aan een veilige plek waar mensen kunnen samenkomen en lotgenoten elkaar kunnen ontmoeten, los van een therapeutische context. Het Huis biedt hiervoor de geschikte locatie.”

“Een opname in een voorziening voor geestelijke gezondheidszorg kan een enorme impact hebben,” licht Mieke toe. “Veel mensen raken hun werk, hun relaties, hun rollen en andere vanzelfsprekendheden kwijt. Eenmaal ontslagen is het vaak erg moeilijk om terug een eigen plaats te krijgen in de maatschappij. Vooroordelen steken de kop op, voor sommigen dreigt vereenzaming. Lotgenotencontact kan in dat geval heel wat steun en hoop bieden.”

“Deze ontmoetingsplek kan een springplank zijn, een brug naar de maatschappij,” beaamt Regine. “Wie een duwtje in de rug nodig heeft om naar de bioscoop te gaan, kan hier afspreken met een lotgenoot om samen te gaan. Zo kunnen we tal van activiteiten organiseren waarbij de regie altijd in handen ligt van de bezoekers zelf.”

“Lotgenoten die elkaar hier ontmoeten, verkeren in verschillende fasen van hun herstelproces,” zegt Mieke. “Wie al een eind verder staat, biedt hoop aan wie dat nodig heeft. Zo komt er ongemerkt een dynamiek op gang. Ervaringen uitwisselen met mensen die hetzelfde hebben meegemaakt is zeer waardevol. ‘Het komt wel goed’ klinkt helemaal anders uit de mond van een lotgenoot dan uit die van een professional.”

“Op dit ogenblik is het huis op maandag-, vrijdag- en zaterdagnamiddag en op donderdagavond open. Het aantal activiteiten blijft voorlopig echter beperkt door corona. Op termijn willen we de openingsuren uitbreiden. Dat zal gebeuren met inspraak van de bezoekers. Het is een open huis waar iedereen welkom is: familie, vrienden en kennissen, verenigingen, de buurtbewoners, de toevallige passant… Iedereen kan hier iets drinken en een praatje maken en wie weet ontstaat hier binnenkort een muziekgroepje of een kunstproject. De mogelijkheden zijn er alvast,” zegt Regine.

Ervaringswerkers

“Een tweede functie van het Huis met Vele Kamers is die van coördinatiecentrum voor ervaringsdeskundigheid. Het is onze ambitie om een databank op te richten om ervaringsdeskundigen in te zetten voor projecten, lezingen en andere activiteiten. Naast de databank willen we ook de (betaalde) ervaringswerkers uit de regio bijeenbrengen. Er bestaan al veel initiatieven, maar iedereen zit erg verspreid. Het Huis is de ideale plek om samen te komen en elkaar te inspireren,” zegt Mieke.

“Als de coronacrisis iets heeft aangetoond, dan wel dat iedereen wat extra weerbaarheid kan gebruiken.”

“Ook de Herstelacademie vindt onderdak in het Huis,” vervolgt Regine. “Het Huis wordt het kloppende hart van de Herstelacademie. Hier kunnen we de krijtlijnen uittekenen en de cursussen ontwikkelen en evalueren. De cursussen zelf worden zoveel mogelijk gegeven in een niet- GGZ-omgeving. Daarnaast streven we naar het aanspreken van een zo breed mogelijk publiek. Als de coronacrisis iets heeft aangetoond, dan wel dat iedereen wat extra weerbaarheid kan gebruiken. We gaan er dan ook van uit dat heel wat mensen gebaat kunnen zijn met een cursus ‘omgaan met stress’ of ‘omgaan met eenzaamheid’”.

“Elke opleiding van de Herstelacademie wordt voorbereid en gegeven door een professional én een ervaringsdeskundige, altijd in cocreatie. Dat maakt mee de kracht van deze cursussen uit,” zegt Mieke.

Kwartiermaken

“De vierde functie van het Huis met Vele Kamers is het ondersteunen van initiatieven rond positieve beeldvorming en destigmatisering,” zegt Mieke. “Ook op dat vlak werden in het verleden al heel wat initiatieven opgezet. Lokale initiatieven kunnen in het Huis hun ankerpunt hebben, maar ook regio-overstijgende initiatieven zoals Te Gek!? en Rode Neuzendag kunnen in het Huis een ‘samenwerkingshub’ vinden.”

“Ten slotte wil dit Huis de uitvalsbasis zijn voor het kwartiermaken in deze buurt,” zegt Regine. “Kwartiermaken betekent dat je werkt aan een gastvrije omgeving, een omgeving waar mensen met een psychische kwetsbaarheid welkom zijn. Twee jaar geleden al, met de organisatie van de werfpop-up namen we contact op met het buurtcomité. Aanvankelijk verliep dit contact wat stroef: buren waren bang dat we voor overlast zouden zorgen, er was veel onwetendheid. Maar we creëerden betrokkenheid, we praatten, we aten samen boterkoeken… De eerste stappen zijn gezet. Alles begint met goede informatie en met luisteren naar elkaar. Het buurtcomité is ons project alvast zeer genegen.”

Leve de lente

“De coronacrisis heeft de start van het Huis met Vele Kamers wat vertraagd. Ik zit echt op mijn honger,” lacht Mieke. “Ik sta klaar om ramen en deuren open te gooien. Wat eind oktober een feestelijk openingsweekend had moeten worden, hebben we noodgedwongen moeten beperken tot een bescheiden persmoment.”

“Ik sta klaar om ramen en deuren open te gooien.”

“Toch hebben we beslist om open te blijven,” benadrukt Regine. “De eerste lockdown heeft aangetoond hoe belangrijk het is voor mensen met een beperkt netwerk om iemand te hebben om even mee te kunnen praten. Dat kan hier. In deze donkere dagen willen we een lichtpuntje zijn. Zo zijn we ook op 24 en 31 december in de namiddag open, zodat mensen hier even gezelschap kunnen vinden.”

“Ook de cursussen van de Herstelacademie gaan in het voorjaar 2021 alvast door,” zegt Mieke.  “Complementair zijn we momenteel ook bezig met de uitbouw van online sessies. Een hele uitdaging! Al hoop ik dat er nu snel een vaccin komt, zodat we volle gas vooruit kunnen met het Huis met Vele Kamers.”

“Iedereen popelt om er volop voor te gaan,” zegt ook Regine. “Ik zie 2021 positief tegemoet. De lente zal nog nooit zo welkom geweest zijn!”

 

TEKST: FILIP DECRUYNAERE