Toegankelijke gezondheidszorg; een gedeelde verantwoordelijkheid

Februari 2020

We waren samen nog nooit zo welvarend, maar tegelijk wordt de ongelijkheid groter. De globalisering zet onze manier van samenleven en onze waarden onder druk. We weten allemaal dat er fundamentele verandering nodig is, maar veranderen en hervormen blijkt in de praktijk heel moeilijk. Ook de sociale zekerheid, een vanzelfsprekende verworvenheid van onze maatschappij, wordt in vraag gesteld.
De solidariteit komt onder druk te staan, ons zorgsysteem vertoont barsten.

Hoe komt dat? Onze nieuwjaarsreceptie vond dit jaar plaats in het Atomium, het symbool van Expo58. De eerste kleuters die aan de hand van mama en papa de befaamde ijzeren bollen een bezoek brachten, gaan nu massaal op pensioen. Dat zorgt voor druk. Op de pensioenen, maar evenzeer op de arbeidsmarkt. Er staan immers veel minder jongeren klaar om hen te vervangen. Die babyboomers met pensioen zijn nu meestal nog zelfredzaam en vaak behoorlijk gezond. Maar over tien jaar zullen ze massaal zorg nodig hebben, vaak complexe zorg. De vergrijzing, en de vergrijzing binnen de vergrijzing,
zal blijven toenemen tot 2040. 

Mentale gezondheidsproblemen zijn schering en inslag. Een op de vier mensen krijgt in zijn leven ooit te maken met psychische problemen. In Vlaanderen zijn er elke dag gemiddeld 3 zelfdodingen en bijna tien keer zoveel pogingen; meer dan één op de drie personen die niet kunnen werken heeft een GGZ-probleem. Tegelijk zien we dat de ongelooflijke vlucht van de geneeskunde en de behandelmogelijk­heden niet te stoppen lijkt. Er tekent zich voor de toekomst een pad af van quasi ongekende mogelijkheden in de gezondheidszorg. We genezen steeds vaker en leven steeds langer met onze ziektes. Dat alles komt met een stevig prijskaartje. Het verhaal van baby Pia drukte ons vorig jaar nog maar eens brutaal met onze neus op die feiten. Op het verglijden naar een gezondheidszorg in twee snelheden.

Het verwachtingspatroon is ook hoog.
Iedereen verwacht de beste zorg, iedereen verwacht gebruik te kunnen maken van de onuitputtelijke mogelijkheden; niemand wil dat de factuur voor het woonzorgcentrum hoger is dan het pensioen, iedereen vindt dat de gezondheidskosten solidair moeten worden gedragen. Maar tegelijk wil niemand meer belastingen betalen. En predikt elke regeringsonderhandelaar dat de lasten niet mogen stijgen. Dat we in een budgettair moeilijke context leven, dat we moeten besparen en efficiënter moeten werken.

Een goede gezondheidszorg prijkt voor quasi iedereen het hoogst op zijn persoonlijke wenslijst. Wij als Zorgnet-Icuro, en al onze leden met ons, pleiten voor een goede gezondheidszorg, een behoud van die sociale zekerheid, die weleens als anoniem en als een financiële slokop wordt ervaren. De nog te vormen nieuwe federale regering wacht veel werk. De uitdagingen zijn zo groot dat we – misschien tegen de maatschappelijke stroom in – durven blijven pleiten voor een budgettair groeipad voor de gezondheidszorg, zowel Vlaams als federaal. De vergrijzing samen met de technologische vooruitgang zetten ons voor gigantische uitdagingen. We zijn een absolute voorstander van het behoud van onze sociale zekerheid die gebouwd is op solidariteit, een solidariteit die meer is dan de gezelligheid van de warmste week, hoe goedbedoeld ook. 

De deuren van onze zorgvoorzieningen moeten blijven openstaan voor iedereen. Ook voor wie niet mondig is en niet de mogelijkheden heeft om zijn elektronisch dossier op te volgen. Ook voor mensen die niet zelf de regie in handen kunnen nemen of moeite hebben om de rekening te kunnen betalen. Een toegankelijke gezondheidszorg blijft een van de belangrijkste steunpilaren van onze solidaire maatschappij. Dat is een gedeelde verantwoordelijkheid.

Margot Cloet
Gedelegeerd bestuurder

margot cloet