HEALTH IN ALL POLICIES,OVER DE STRUCTUREN HEEN

De diversiteit aan bijdragen en invalshoeken in deze Zorgwijzer toont alweer hoe gezondheid en welzijn in alle domeinen van de samenleving aanwezig zijn. Geïntegreerde zorg: iedereen heeft er al jaren de mond van vol. De rapporten van de Wereldgezondheidsorganisatie en de OESO wijzen allemaal in dezelfde richting: we moeten meer, beter en sneller werk maken van geïntegreerde zorg. En toch blijkt dat in de praktijk zo moeilijk van de grond te krijgen. Tussen droom en daad staan vaak wetten en praktische bezwaren in de weg. 

In deze Zorgwijzer zit Tania Dekens, voorheen de grote baas van FAMIFED, in onze praatstoel. Sinds dit jaar leidt ze Iriscare, de bicommunautaire instelling die sinds 2017 instaat voor het beheer van verschillende bevoegdheden die in het kader van de zesde staatshervorming zijn overgeheveld naar het Brussels Gewest. Concreet gaat het onder meer over bijstand aan oudere personen en personen met een handicap, woonzorgcentra, opvangcentra, hulp en zorg aan huis, rolstoelen, eerstelijnszorg, psychiatrische verzorgingstehuizen, beschut wonen en kinderbijslag. 

Zorg in Brussel is een complex geheel van structuren. Wie in Brussel woont, kan terecht bij een zorgvoorziening van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie (GGC) van Brussel of van Vlaanderen, als hij tenminste bij de Vlaamse sociale bescherming is aangesloten. In sommige materies bestaat er daarnaast nog een aanbod van de Franse Gemeenschapscommissie (COCOF). De door Vlaanderen ingevoerde persoonsvolgende financiering zal een grote impact hebben, met grote uitdagingen voor de Vlaamse voorzieningen in Brussel. “Voor de acht Vlaamse woonzorgcentra zal een specifieke regeling moeten worden uitgewerkt. Anders wordt het voor de burgers helemaal een soep”, zo stelt Tania Dekens terecht.

Dekens beschouwt het, ondanks het kluwen van bevoegdheden, als haar topprioriteit om er vooral te zijn voor de burger. “De burger heeft er geen boodschap aan wie bevoegd is waarvoor. De burger wil een goede dienstverlening, een goede, lees: naadloze zorg.” Daarom draait het. Ze wil er dan ook alles aan doen om in de komende jaren voor alle Brusselaars, jong en oud, een geïntegreerd zorgbeleid te realiseren. Met een transparant aanbod op alle niveaus. Het is een complexe en uitdagende oefening, maar één die de moeite meer dan waard is.

Een écht geïntegreerde gezondheidszorg vraagt ook aandacht voor zorg in alle beleidsdomeinen, en dat via nieuwe benaderingen. Dat toonde ook het rapport van Zorg aan Zet, de grote publieksbevraging over zorg en welzijn eerder dit jaar. Eén van de centrale aanbevelingen luidde: Focus in alle beleidsdomeinen en in alle levenssferen op een gezond en betekenisvol leven. In deze Zorgwijzer tonen we daarvan enkele mooie voorbeelden.

Het Netwerk Natuur & Gezondheid wil een brug slaan tussen de verschillende sectoren die werken rond natuur en gezondheid. “De gezondheidssector en de natuurorganisaties spreken weliswaar een verschillende taal, maar hebben gedeelde belangen. Want natuur is goed voor onze gezondheid, dat is ten overvloede aangetoond.” Health in all policies is het vertrekprincipe voor het netwerk, dat initiatieven en wetenschappelijke inzichten wil bundelen.

Het artikel over de nieuwe ziekenhuisschool toont dan weer de brug tussen onderwijs en zorgvoorzieningen. Jongeren kunnen zo tijdens hun opname voeling blijven houden met leren en schoollopen, op hun maat en naar hun behoeften. Ook dieren spelen soms een cruciale rol om meer levenskwaliteit te bieden. Lees maar het verhaal van therapiehond Pongo, die bijdraagt aan een holistische benadering in de zorg voor personen met dementie. OPZC Rekem slaat dan weer een brug met woonzorgcentra uit de buurt door hen te begeleiden in het omgaan met ouderen met een psychiatrische problematiek. Daardoor proberen ze stukje bij beetje de schotten tussen de ouderenzorg en de geestelijke gezondheidszorg te slopen. 

Geïntegreerde zorg: het is in de praktijk geen gemakkelijke opdracht om waar te maken. Het vergt flexibiliteit, aanpassingsvermogen en creativiteit, en niet zelden opboksen tegen complexe structuren. Maar alle wegwijzers duiden dezelfde richting aan: geïntegreerde zorg is de enige weg om de zorg echt te gaan organiseren vanuit het perspectief van de patiënt.

Margot Cloet
Gedelegeerd bestuurder

margot cloet