GESLAAGD PARTICIPATIEF TRAJECT

Op zondag 26 mei trokken we met z’n allen naar de stembus. Na een “makke” campagne zonder uitschieters kregen we een onverwacht resultaat dat zowat iedereen met de ogen deed knipperen. De verkiezingen legden veel tegenstellingen bloot, tussen Vlaanderen en Wallonië, tussen stad en platteland, tussen de ene en andere regio. Ze toonden ook veel boosheid, en de vraag van de burger naar een ander soort politiek. Regeringen vormen wordt geen eenvoudige klus. Er zal veel geduld, creativiteit en goede wil tot samenwerken nodig zijn. 

Zorg was niet echt een groot verkiezingsthema in de voorbije campagne. Toch niet zoals migratie, koopkracht of onderwijs. Er werd niet scherp over gedebatteerd; voor de kiezer bleef het ook vaag waarvoor de partijen precies staan wanneer het over zorg gaat. In de stemtest was het zoeken met een vergrootglas naar vragen over zorg. Nochtans zijn er genoeg signalen dat de burger ervan wakker ligt. Dat toonde onder andere een recente bevraging van VRT-NWS en de VRT-studiedienst bij 3.200 Vlamingen. In de lijst van de vijf topprioriteiten waarmee de politici zich moeten bezighouden staat een degelijke en betaalbare gezondheidszorg voor iede­reen op de tweede plaats.  

Ook Zorg aan Zet was daarvan een indicator. Zorgnet-Icuro lanceerde eind januari deze brede publieksbevraging over de toekomst van onze gezondheidszorg. Meer dan 40 organisaties zetten mee hun schouders onder het traject. Ruim 25.000 burgers lieten hun stem horen op het online-platform of tijdens een van de talloze live debatmomenten. Het maakte heel veel los, velen ervoeren het als een heel zinvolle oefening om in hun organisatie een debatmoment op te zetten, meningen uit te wisselen en te luisteren naar elkaars inzichten en meningen. In deze Zorgwijzer lees je twee boeiende getuigenissen van zorgvoorzieningen die met Zorg aan Zet op de werkvloer aan de slag gingen.

Het eindrapport van Zorg aan Zet formuleert tal van richtingaanwijzers voor de politici die de komende maanden aan zet zullen zijn. De finale conclusie is duidelijk: er zijn fundamentele hervormingen nodig aan ons zorgsysteem, willen we de zorg kwaliteitsvol, toegankelijk en betaalbaar houden voor álle burgers in dit land. De handen in de zorg zijn een grote kopzorg: de personeelsnormen zijn veel te krap, er is schaarste aan zorgmedewerkers op de arbeidsmarkt, te weinig jongeren kiezen voor een zorgberoep, er is steeds minder tijd voor warme zorg: het is een vicieuze cirkel die steeds sneller lijkt te draaien. Tegelijk is er vanuit de zorgvragers én de zorgverleners een vraag naar meer warme en menslievende zorg, en zorg op maat. Dat alles maakt dat de zorg tegelijk overbevraagd én onderbemand is …  

Die schaarste aan zorgpersoneel, de vergrijzing met de daarmee gepaard gaande toename van chronische aandoeningen, de vele mensen met een geestelijk gezondheidsprobleem … dwingen ons tot een langetermijnvisie en een moedig en ambitieus gezondheidsbeleid. De versnippering van bevoegdheden voor gezondheidszorg – niet minder dan 8 ministers zijn betrokken bij de besluitvorming! – werkt echter vertragend en verlammend. Zonder uitspraken te doen in de richting van meer overheveling van bevoegd­heden dan wel herfederalisering, is het zonneklaar dat we zo niet verder kunnen en samen met alle betrokkenen moeten werken aan praktische oplossingen in een verbindend project, over politieke grenzen heen. Daarom zijn we ook geen voorstander om – zoals sommige stemmen op­peren – de Vlaamse bevoegdheden welzijn en gezondheid uit elkaar te halen. Dat zorgt alleen maar voor meer complexiteit en nog meer versnippering, net het tegenovergestelde van de aanbeveling van Zorg aan Zet: een integrale benadering van zorg, over alle beleidsdomeinen heen en in alle levensfasen. 

Margot Cloet
Gedelegeerd bestuurder

margot cloet