ARM MAAKT ZIEK EN ZIEK MAAKT ARM

Ruim 5% van onze bevolking leeft in armoede, meer dan 15% van de Belgen behoort tot de groep met een armoederisico op basis van inkomen. Globaal is de koopkracht toegenomen, maar de ongelijkheid in onze samenleving groeit met rasse schreden. En dat weerspiegelt zich ook in de zorg. In 2011 gaf 4,3% van de laagste inkomens aan niet aan de nodige zorg te geraken; in 2016 was dat cijfer al gestegen tot 8%. Mensen met lage inkomens stellen zorg uit wegens financiële redenen. 

“We slagen er als verzorgingsstaat niet in om de onderkant van onze samenleving voldoende te beschermen. Het armoedeprobleem is structureel en een oplossing daarvoor is nog veraf”, stelde prof. Bea Cantillon onomwonden op een studiedag die Zorgnet-Icuro eind maart organiseerde over onbetaalde facturen in onze algemene en psychiatrische ziekenhuizen. 

Elk jaar boeken de Vlaamse ziekenhuizen 2,3% van de patiëntenfacturen definitief af, die ze als verlies opnemen. Voor de algemene ziekenhuizen gaat het over om en bij de 26 miljoen euro. Dat is veel, in een tijd dat de economische wetmatigheden zich opdringen, ook voor de zorgvoorzieningen. Ziekenhuizen die flirten met het faillissement zijn immers de realiteit geworden. Het probleem van de onbetaalde facturen in de ziekenhuizen hangt met andere woorden samen met het onopgeloste armoede­probleem. Er is structurele armoede én tegelijk een structurele onderfinanciering van de ziekenhuizen. Zo dreigen we in een tweesporenbeleid terecht te komen, met kwetsbare mensen die de dupe worden en een topgeneeskunde voor anderen die het wel kunnen betalen. 

De laatste bevraging over onbetaalde facturen toont tegelijk dat de ziekenhuizen de laatste jaren sterk inzetten om vooraf heldere informatie te geven en ook behoorlijk wat inspanningen doen om onbetaalde facturen op een zo ethisch mogelijke manier te innen. De sociale diensten zetten sterk in op de begeleiding van hun kwetsbare patiënten. De Vlaamse ziekenhuizen willen toegankelijke zorg bieden, ook aan mensen die het moeilijk hebben om hun zorg te betalen. Het behoort als sociale ondernemers tot hun maatschappelijke rol. 

Arm maakt ziek en ziek maakt arm. Meer en meer mensen kunnen de nodige zorg gewoonweg niet betalen, omdat ze in structurele armoede leven, en bij ‘calamiteiten’ al helemaal in de problemen raken. De herverdelende mechanismen stoten op hun grenzen; onze sociale bescherming schiet tekort voor een groeiende groep mensen die overal uit de boot vallen, ook in de zorg. Helaas ook in de zorg. 

Laat ons de komende verkiezingen aangrijpen om het echte debat te voeren, om te kijken hoe we ervoor kunnen zorgen dat de fundamenten van onze solidaire gezondheidszorg overeind blijven, hoe we de drempels in de toegang tot de zorg kunnen slechten. Laat ons allemaal samen oog hebben voor de kwetsbare patiënten en cliënten, en zorgzaam met hen omgaan. Zodat de kloof tussen de haves en de have nots niet nog groter wordt. 

Margot Cloet
Gedelegeerd bestuurder

margot cloet