18 april 2017

WERKBAAR WERK

Zorg is mensenwerk en zal dat – ondanks de oprukkende digitalisering en robotisering – altijd blijven. Dat op zich is al voldoende reden om onze zorgmedewerkers te koesteren. Zij maken immers het verschil, elke dag opnieuw. Bovendien heeft onze maatschappij steeds meer zorgverleners nodig. We leven met zijn allen langer, wat de vraag naar zorg, in het bijzonder voor chronische zieken, fel doet toenemen.

We kunnen er niet blind voor zijn. De werk­druk in veel zorgvoorzieningen ligt vandaag erg hoog. Het ziekteverzuim en het hoge aantal burn-outs zijn een teken aan de wand. De roep om werkbaar werk neemt toe, niet alleen in de zorgsector trouwens. We moeten oplossingen vinden die duurzaam zijn en verder reiken dan de korte termijn.

Nu zowel op Vlaams als op federaal niveau een nieuw sociaal akkoord in de maak is, zou het goed zijn als alle betrokkenen zich samen even zouden bezinnen.
Wat is de situatie vandaag? Waar willen we naartoe? En welk pad kunnen we hiervoor best uitstippelen?

De situatie vandaag is dat er meer zorgmedewerkers in de voorzieningen nodig zijn. Dat kan door nieuwe mensen aan te trekken, maar daarnaast kan het werk ook op een andere manier en betere manier georganiseerd worden. Daarvoor is meer regelruimte en vrijheid nodig. Wat vaak vragen oproept, is bijvoorbeeld de ‘einde­loopbaanregeling’ die medewerkers vanaf 35 jaar (!) (Vlaams) of vanaf 45 jaar (federaal) heel wat extra vrije dagen geeft. Een voorbeeld: tel je het aantal vrije dagen dat een ziekenhuismedewerker vanaf zijn 45ste tot aan zijn pensioen extra krijgt (boven op zijn gewone verlofrechten), dan komt dat neer op 2,4 jaar extra vakantie.

Die eindeloopbaandagen zijn op vraag van de vakbonden ooit ingevoerd om ervoor te zorgen dat zorgmedewerkers langer aan het werk zouden blijven. Vandaag stellen we vast dat het effect hiervan in sommige opzichten nefast is. Nefast, omdat de meest ervaren medewerkers nog zo weinig op de werkvloer staan, dat ze de band met hun voorziening dreigen te verliezen en daarmee ook hun motivatie. Nefast ook, omdat elke zorgvoorziening vandaag twee keer nadenkt vooraleer nog een veertiger+ in dienst te nemen, want weldra stapelen de afwezigheidsdagen zich op en is de kost per gewerkte dag onbetaalbaar hoog. Nefast, ten derde, omdat de jongere generatie uiteindelijk de zwaarste lasten moet dragen. Net die generatie heeft het al zo druk met een gezin stichten, een woning verbouwen en zijn weg in het leven te zoeken.

Neen, dan pleiten wij liever voor een rechtvaardiger spreiding van de lasten. Zorgnet-Icuro wil niet raken aan de verworven rechten van de medewerkers, maar wil wel een betere spreiding van de extra vakantiedagen over de hele loopbaan. Dat geeft elke medewerker bovendien de vrijheid om zijn eigen leven uit te stippelen en in overleg met de werkgever zijn loopbaan te bepalen. Dat zou pas een echte stap vooruit zijn in het bestrijden van burn-outs en het realiseren van werkbaar werk. Het debat is geopend.

Peter Degadt
Gedelegeerd bestuurder

Peter Degadt