26 september 2017

PARTICIPATIE

In de diverse zorgsectoren neemt de belangstelling voor alle vormen van inspraak en participatie de jongste jaren hand over hand toe. Het is een maatschappelijke evolutie van emancipatie, die wij volop toejuichen. Zo bereidt de Vlaamse overheid een ‘Vlaams Charter van de rechten van de cliënt/patiënt’ voor. Het doel ervan is om de multidisciplinaire zorg op maat voor het toenemend aantal chronische patiënten goed te om­kaderen, met een actieve betrokkenheid van de cliënt/patiënt, die respect vraagt voor zijn autonomie. Ook bij de voorbereiding van de overdracht van federale bevoegdheden naar Vlaanderen, onder meer in de ouderenzorg, krijgt het actief betrekken van en het luisteren naar de zorgvragers de nodige aandacht. Daar kunnen wij alleen maar blij om zijn.

Op het terrein groeit ondertussen het aantal initiatieven die de daad bij het woord voegen. In deze Zorgwijzer vindt u hiervan een mooie staalkaart. Ziekenhuizen zoeken manieren om met patiënten in dialoog te gaan, omdat ze beseffen dat dit de kortste weg is naar meer kwaliteit van zorg. Op de goede ouderwetse manier samen rond de tafel zitten om te praten, of via nieuwe apps directe en transparante feedback van patiënten verzamelen: het gebeurt allemaal en het vult elkaar vaak ook heel mooi aan. Ook patiëntenverenigingen worden steeds meer nauw bij het beleid in ziekenhuizen betrokken. Het is voor alle partijen nog wat zoeken en tasten, maar het engagement is er en het wordt met de dag groter.

Eenzelfde beweging zien we in de ouderenzorg. Woonzorgcentra zoeken nieuwe fora en mogelijkheden om met bewoners van woonzorgcentra en hun familie in dialoog te gaan. Ouderenverenigingen, bewoners en hun familie zijn hier vragende partij. Mooie voorbeelden uit binnen- en buitenland tonen ook dat het kan én dat het werkt. De koudwatervrees voor het actief en authentiek betrekken van cliënten en stakeholders maakt plaats voor enthousiasme en de overtuiging dat alleen in dialoog echt sprake kan zijn van empowerment, respect voor de autonomie en vermaatschappelijking. Ook mantelzorgers, vrijwilligers en de buurt zijn meer en meer partners in de zorg voor meer kwaliteit van leven.

Ook de geestelijke gezondheidszorg, ten slotte, heeft de jongste jaren een mooi en boeiend parcours afgelegd. De integratie van ervaringsdeskundigen lijkt ondertussen een verworvenheid, ook al leren we nog altijd al doende bij. De herstelbeweging, die eveneens uitgaat van empowerment, autonomie en de kracht van de cliënt, versterkt ook hier de dialoog.

Alle sectoren zijn volop in beweging. Het is mooi om te zien hoe patiënten/cliënten, hun families, patiëntenverenigingen én zorgvoorzieningen allemaal op één lijn zitten in hun streven naar samenwerking en participatie. Het is hoopgevend dat ook de overheid haar beleid hierop wil afstemmen. Wij zijn er nog niet, maar de tocht is ingezet.

Peter Degadt
Gedelegeerd bestuurder

Peter Degadt