OPINIE

Een krachtdadig beleid is het beste medicijn

Oktober 2020

Meer dan 9 maanden na de eerste berichten uit China houdt Covid-19 ons nog altijd heel stevig in de ban. Het C-woord is in deze Zorgwijzer alomtegenwoordig. Het kan ook moeilijk anders. Corona heeft in mindere of in meerdere mate een impact op het dagelijks leven van iedereen. Maar voor wie professioneel in de zorg staat, is het virus onontkoombaar en dominant. We kunnen nauwelijks een onderwerp bedenken zonder dat Covid-19 erbij komt kijken. De dagen zijn doortrokken van onzekerheid en onvoorspelbaarheid. Dingen kunnen snel veranderen. Op het moment dat deze Zorgwijzer ter perse gaat, 28 september, weten we niet welke problemen en evoluties actueel zullen zijn wanneer het magazine bij u een dikke week later in de bus valt. 

Verschillende mensen, zowel experten als stemmen uit het werkveld, blikken in deze Zorgwijzer terug op de afgelopen maanden. Ze reflecteren en kijken wat we kunnen meenemen naar de toekomst. Hebben de ziekenhuisnoodplannen gewerkt? Hoe kunnen we die bijsturen? Wat was de impact op de zorg voor personen met dementie? Hoe reageerden bewoners van woonzorgcentra op videobellen en raambezoeken? Waren er meer ernstige psychische problemen bij de hulpverleners tijdens de crisis? En hoe hebben de eerstelijnszones – pas opgericht en meteen geconfronteerd met crisisopdrachten – gefunctioneerd? Het zijn boeiende verhalen die een open kijk bieden op wat werkte en wat niet. Rode draad is dat samenwerking heel erg loonde: tussen ziekenhuisdiensten onderling, met woonzorgcentra, met de eerste lijn, met de thuiszorg, met vrijwilligers. 

margot cloet

Wat ook sterk komt bovendrijven is het besef dat de duur en de onvoorspelbaarheid van de crisis heel sterk wegen. We hadden hem niet zien aankomen, er bestond geen enkel plan of scenario voor een crisis van die tijdsomvang. Iedereen smeet zich de eerste maanden in de strijd, nu voelt hij slepend en werkt verlammend. We riskeren dat de permanente dreiging van nieuwe opflakkeringen voor remmingen zorgt, voor stilstand. Dat organisaties geen nieuwe projecten op de rails durven zetten, niet langer aan innovaties bouwen, het gevoel hebben blind te rijden wanneer ze strategische oefeningen maken. Crisisbeheer lijkt een soort permanente toestand te worden.  

Maar laten we ons niet ontmoedigen, we blijven niet bij de pakken zitten. De al langer gekende uitdagingen in de zorg zijn helemaal niet weg: de sterke toename van de ouderen in de samenleving in de komende 15 jaar, samen met het aantal chronisch zieken, de nood aan inbedding van de zorg in de samenleving, de samenwerking tussen de verschillende lijnen, de schaarste aan zorgpersoneel…. De intenties en de overtuiging dat samenwerking de aangewezen weg is, zijn door de crisis alleen maar toegenomen. De structuren en financieringssystemen moeten nu nog volgen. De werven zijn gekend en liggen open. Laat ons er nu werk van maken. Niet alleen in theorie, ook in de praktijk. 

Ik hoop uit de grond van mijn hart dat dit land, wanneer u dit leest, eindelijk een nieuwe federale regering heeft. Met een ambitieuze nieuwe minister van Volksgezondheid die een constructieve dialoog met de regio’s en het werkveld aangaat om een nieuw gezondheidszorgbeleid uit te tekenen. Die krachtige maatregelen durft te nemen zodat dit virus niet nog maanden alles verlamt en vermoeit. Corona liet zien dat het draagvlak voor transformatie, voor doorgedreven verandering in de sector en bij de bevolking groot is. Ik hoop dat het moment voor verandering en hervorming nu is aangebroken. In afwachting van hét vaccin is een krachtdadig beleid het beste medicijn tegen vermoeidheid en verlamming!

MARGOT CLOET • GEDELEGEERD BESTUURDER