LIEFDE TUSSEN ZIEKENHUIZEN NU OOK OFFICIEEL

14 februari 2019 was een heuglijke dag. En niet alleen omdat we op Valentijn het leven misschien net dat tikkeltje meer door een roze bril bekijken. Die dag stemde het federaal parlement – eindelijk – de wet op de klinische ziekenhuisnetwerken. Bijna zes jaar nadat Zorgnet-Icuro op het congres Together we care de netwerking tussen ziekenhuizen als concept op de kaart zette, schept de overheid nu ook het wettelijk kader dat de netwerken die sinds enkele jaren van onderuit aan het groeien zijn, juridisch kan verankeren. “Liefde tussen de ziekenhuizen nu ook officieel #valentijnswet”, klonk het op Twitter. 

Het ziekenhuislandschap zal nooit meer zijn zoals voorheen. Ziekenhuizen verbinden zich met elkaar, de wederzijdse engagementen zullen nu ook duurzaam in de praktijk worden omgezet. Met de nieuwe wet kan eindelijk de fase van de eigenlijke operationalisering van de ziekenhuisnetwerken van start gaan. De officieuze relaties worden officieel, niet langer voorwaardelijk. Maar we zijn er nog niet helemaal. Tussen droom en daad staan nog een aantal obstakels en praktische bezwaren in de weg. Veel netwerken willen verder gaan dan louter de verdeling van zorgopdrachten. Ze willen ook gaan samenwerken op het gebied van ICT, gebouwenbeheer, facilitair management, voedsel of geneesmiddelen. We vragen de overheid dan ook werk te maken van het weghalen van een aantal obstakels in de regelgeving buiten de ziekenhuiswet, bijvoorbeeld rond BTW-regelgeving, arbeidsrecht (detachering van personeel) of het kunnen samenvoegen van de apotheekactiviteit. 

Naast de federale wet is er ook het Vlaamse verhaal. Ondertussen zijn alle ziekenhuisnetwerken ook bezig om een regionaal zorgstrategisch plan op te maken. Zo stemmen ze hun aanbod op elkaar af en op de noden in de regio, maar daarbovenop gaan ze ook afspraken maken met de eerste lijn, de ouderenzorg, de geestelijke gezondheidszorg en de revalidatiesector. Dat alle samenwerkingsinitiatieven zich kandidaat stelden voor de eerste pilootfase is veelzeggend. Het toont hoe groot de bereidheid op het veld is om de verandering echt handen en voeten te geven. 

Het is de bedoeling van de Vlaamse overheid om eind 2019 te landen met de zorgstrategische plannen, dat is een erg krappe timing. Daarmee wordt het jarenlang heersende concurrentiemodel tussen de ziekenhuizen definitief verleden tijd. Dat is een grote omslag in de geesten. De individuele zorgstrategische plannen van de ziekenhuizen zullen in de toekomst afgestemd zijn op het goedgekeurde regionale zorgstrategisch plan en vice versa. Zo is alles met elkaar verbonden en komen we tot een logisch geheel om de patiënten op een duurzame manier te bieden wat ze nodig hebben, bijvoorbeeld meer chronische zorg of geestelijke gezondheidszorg. Want patiënten vragen geen concurrentie tussen ziekenhuizen of netwerken, ze vragen een goede afstemming, ook met de eerste en de derde lijn. 

We zitten in een veranderingsmodus; er is geen weg terug; iedereen wil er voluit voor gaan. We kijken in de volgende legislatuur ook reikhalzend uit naar een nieuwe ziekenhuisfinanciering, naar de effectieve erkenning van de bottom-up gegroeide netwerken en extra budget voor investeringen in de ziekenhuizen van de toekomst. Je kan als overheid immers niet om ‘samenwerking’ blijven vragen en daarvoor niet de aangepaste financiering voorzien. Alle betrokkenen hebben nood aan een financieel kader dat stabiliteit garandeert tijdens de komende cruciale jaren van verandering. Niemand durft blind te springen als het erop aankomt, ook niet op Valentijnsdag.

Margot Cloet
Gedelegeerd bestuurder

margot cloet