PREVENTIE:INVESTEREN EN CONNECTEREN

Maart 2020

Wanneer dit nummer van Zorgwijzer bij u in de bus valt, zitten we midden in de Week van de Zorg die traditioneel eindigt met een grote opendeur op zondag. Dan zetten tal van Vlaamse zorgvoorzieningen hun deuren open. Thema dit jaar is ‘Werken in de Zorg’. En terecht. Zowat iedereen in de sector weet dat we afstevenen op een gigantisch tekort aan zorgpersoneel. Het dreigt onze kwaliteitsvolle zorg onderuit te halen. 

We lijken in een vicieuze cirkel te zitten. De uitstroom in het beroep is groter dan de instroom; er is een groeiende en complexere zorgvraag, vacatures raken niet ingevuld, de werkdruk stijgt voor zij die in het beroep staan; daardoor is er meer ziekteverzuim en vervroegde uitstroom; gevolg: nog minder personeel beschikbaar en een beroep dat jongeren percipiëren als zwaar en onaantrekkelijk… Tal van mogelijke pistes tot oplossing passeren de revue. Er zal veel creativiteit en innovatie nodig zijn om aan de personeelsschaarste het hoofd te bieden. We hopen dat de Week van de Zorg de sector een nieuwe boost van positiviteit geeft en onze jongeren kan tonen hoeveel moois er dagdagelijks in de zorg gebeurt. Want #zorgwerkt!

We nemen u in dit nummer mee in het verhaal van de Zorgcentra voor Seksueel Geweld. Die verrichten baanbrekend werk in de zorg voor slachtoffers. Ze zorgen ervoor dat mensen die zich geconfronteerd weten met seksueel geweld alle kansen krijgen op de juiste ondersteuning en gehoord worden door politie en justitie. Ze pionieren en bewijzen dat ze, helaas, broodnodig zijn. 

Verder laten we ook enkele gezaghebbende stemmen aan het woord over preventie. “Universele preventie is binnen de gezondheidszorg het meest kosteneffectief”, aldus gezondheidseconoom Lieven Annemans. Waarom investeren we dan zo weinig in preventie en gezondheidspromotie? Historisch hinkt on land achterop inzake preventie; we investeren ruim onder het Europese gemiddelde. En dat terwijl er zoveel gezondheidswinst te rapen valt. Annemans suggereert meer “power” om moeilijke lange-termijnbeslissingen te kunnen nemen en te investeren in zaken die pas in de long run de terugverdieneffecten laten zien. Maar lange-termijnpolitiek is in de Belgische politiek steeds minder een verhaal van het haalbare. Dat weet onderhand wel iedereen.

Wat werkt er in preventie en wat niet? Wat zijn de belemmerende factoren? Wanneer zijn campagnes een succes? Rode draad doorheen de interviews is het belang van goede en correcte informatie, wetenschappelijk onderbouwd en aangereikt via goede methodieken en tools. Niet met een beschuldigend vingertje wijzen, maar de mensen meenemen in het verhaal, connecteren op de tijdsgeest. Het mooiste voorbeeld daarvan is “Tournée Minérale”, een van de grootste successen van het Vlaams Expertisecentrum Alcohol en andere Drugs. Maar je hebt evengoed nooit alles onder controle, luidt het in datzelfde interview.

Waar er ruimte is voor creativiteit, moeten we die ook durven te grijpen. We moeten met zijn allen meer out of the box denken en de platgetreden paden durven ver­laten. En de beleidsmakers appelleren aan een lange-termijnbeleid. Alleen zo krijgt preventie een echte kans.

Margot Cloet
Gedelegeerd bestuurder

margot cloet